هدف: ارزیابی اندازه خیشومی شدگی یکی از پارامترهای مهم ارزیابی آزمایشگاهی صوت در افراد مشکوک به اختلال در تشدید صوت است. عوامل مختلفی بر تغییرات اندازه خیشومی شدگی صوت موثرند، که یکی از مهمترین آنها بافت آوایی کلمات و جملات است. در این پژوهش، به بررسی اثر بافت آوایی کلمات تک هجایی بر این پارامتر در افراد طبیعی فارسی زبان پرداخته ایم.روش بررسی: در این پژوهش، که به روش توصیفی - تحلیلی و به صورت مقطعی انجام شد، اندازه خیشـومی شدگی صـوت در 62 مرد و 60 زن 18 تا 27 ساله مورد بررسی قرار گرفت. آزمودنی ها از بین دانشجویان دانشکده علوم توانبخشی انتخاب شدند و از نظر شنوایی، تولید، روانی، و تشدید صوت مشکلی نداشتند و در روز ارزیابی به سرماخوردگی یا بیماری دیگری که صدای افراد را تحت تاثیر قرار می داد مبتلا نبودند. هر آزمودنی، دوازده کلمه دارای همخوانهای خیشومی و بدون آنها را می خواند و اندازه خیشـومی شدگی این موارد توسـط دستگاه «نیزال ویوNasal View » محاسبـه می شد؛ سپس اعداد بدست آمده، با آزمونهای آماری مربوطه بررسی شد.یافته ها: میانگین اندازه خیشومی شدگی کلمات بدون همخوان‏های خیشومی در افراد مورد مطالعه به ترتیب از کمترین به بیشترین عبارتند از: /dâd/، /bâl/،/dærd/ ، /bur/، /did/ و /bil/؛ انحراف معیار نیز تا حدودی از این ترتیب تبعیت می کند. میانگین اندازه خیشومی شدگی کلمات دارای همخوان‏های خیشومی در افراد مورد مطالعه به ترتیب از کمترین به بیشترین عبارتند از: /mâl/، /nærd/، //dân، /mur/، mil// و /din/ است؛ انحراف معیار نیز تا حدودی از این ترتیب تبعیت می کند. بیشترین میانگین اندازه خیشومی شدگی در بین کلمات دارای همخوانهای خیشومی مربوط به کلمه /din/ و کمترین میانگین مربوط به کلمه /mâl/ است. بیشترین میانگین اندازه خیشومی شدگی در بین کلمات بدون همخوان‏های خیشومی مربوط به کلمه /bil/ و کمترین میانگین مربوط به کلمه /dâd/ است. میانگین ‏اندازه خیشومی ‏شدگی کلمات تک هجایی (CVC)  (Consonant-Vowel-Consonant) در دو جنس با یکدیگر مقایسه شده است. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش اطلاعات مفیدی را در خصوص اندازه خیشومی شدگی صوت بزرگسالان عادی فارس زبان فراهـم کرده است که می تواند شـروع خـوبی برای دستیـابی به هنجـارهای مربوط به جنبه های مختلـف صوت باشد. به علاوه، نشان می دهد که میانگین اندازه خیشومی شدگی صوت می تواند تحت تاثیر واکه های مختلف، وجود یا عدم وجود همخوانهای خیشومی و حتی جنسیت قرار داشته باشد. همچنین، پژوهش حاضر ضرورت بررسی اثر بافتهای آوایی مختلف، شیوه و جایگاه تولید واکه ها و همخوانها را بر اندازه خیشومی شدگی صوت مورد تاکید قرار می دهد.

سبک ادبی، بیانگر نحوه تعامل ادیب با امکانات زبانی است که در سطوح مختلف آن نمایان می شود. الگوهای تکرارشونده در اثر، سبکی را از دیگر شیوه های بیانی متمایز می کند. شعر مقاومت فلسطین به عنوان یکی از مضامین پرتکرار در شعر عربی، به واسطه محتوا و رویکردهای شاعران، دارای سبکی خاص است که نحوه گزینش شاعر فلسطینی را در زبان نشان می دهد. قصیده «تحدی» از دیوان «معرکه» معین بسیسو از جمله مهم ترین و تاثیرگذارترین سروده های اوست که در بحبوحه آتش سوزی بزرگ مصر در سال 1952م منتشر شد و به دلیل مضامین انقلابی و اعتراضی آن، شاعر تحت تعقیب پلیس امنیتی مصر قرار گرفت. شعر بسیسو بازتاب روحیه سازش ناپذیری، انقلابی و مبارز اوست. پژوهش حاضر بر آن است تا به شیوه توصیفی-تحلیلی و آماری به بررسی سبک شناسانه قصیده «تحدی» بپردازد و ضمن مشخص کردن ویژگی های سبکی اثر، چگونگی ارتباط سطح زبانی و محتوایی آن را روشن کند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که بسیسو زبان آهنگین و یک صدایی را انتخاب کرده است و این یک صدایی را می توان در گزینش حروف مجهور و واژگانی که از ساختمان صرفی یکسان در قالب جمع مکسر شکل گرفته، مشاهده کرد. استفاده از واژگان صریح و حسی در قالب ساختار نحوی معیار، نه تنها اندیشه شاعر و واقعیت جامعه او را نمایان ساخته، بلکه با عواطف و احساسات عرب نیز پیوند استواری برقرار کرده است.

ادبیات، هنر آرایش و پیرایش کلام است به نحوی که صورت آن زیباتر و پیام آن تاثیرگذارتر گردد. برجسته سازی ادبی یا فراهنجاری در اثر دگرگون سازی زبان معیار (انحراف از نرم) صورت می پذیرد. فراهنجاری ممکن است در صورت های زبانی (آوایی، معنایی، واژگانی، نحوی، گویشی و...) اتفاق بیفتد.در اسلام دعا به عنوان یکی از نخستین چارچوب هایی در نظر گرفته می شود که در آن روح می تواند مطابق با خواست الهی شکل بگیرد. دعای معصومان (ع) تصویر کاملا جدیدی از روح زنده و پویای اسلام را نشان می دهد؛ زیرا این دعاها دسترسی مستقیم به انواع رفتارها و ویژگی های بشری را ـ که نیاز شکوفایی کامل آرمان اسلامی هستندـ فراهم می کند. صحیفه سجادیه، ارزشمندترین و گران قدرترین ادب دعایی به شمار است که اندیشه ها و افکارش، روح پاک انسانی را به نمایش گذاشته و هدایت جامعه بشری را مطمح نظر قرار داده است. از آنجا که جلب توجه ذهن مخاطب به موضوع برای درک بهتر آن و وارد ساختن او در فضای متن جهت تامل بیشتر، یکی از ویژگی های فنی متن است، آن حضرت با زبان دعا و با تکیه بر اصل هم نشینی معنایی و ساختار کلام، دست به آفرینش نثری زده اند که از سطح نثر ادبیات زمان خویش فراتر رفته و با زبانی فرا هنجار نمود یافته است. فرا هنجاری در صحیفه سجادیه از سطوح متفاوتی از جمله «آوایی، واژگانی، نحوی و معنایی» قابل بررسی است. این جستار به بررسی زبان فرا هنجار با تکیه بر متن صحیفه سجادیه، بر اساس روش تحلیلی توصیفی پرداخته است.

حدیث غدیر از بارزترین رهنمود های پیامبر اکرم6 در امر پیشوایی جامعه بعد از رحلت آن حضرت است، در ساختار متن این حدیث که از نمونه های سخنان بلیغ ایشان به شمار می رود کاربست واژگان و سبک سخن نشانگر تعمد آن حضرت در کاربست نوعی سخن است که واکاوی این سبک، پیام های نهفته در لایه های پنهان متن را کشف می کند این جستار برآن است تا بر اساس مبانی نظری سبک شناسی و از رهگذر شیوه ی توصیفی تحلیلی به واکاوی سبک شناسی این خطبه در سطوح واژگانی و نحوی و آوایی برآید. از جمله رهاوردهای این پژوهش آن است که سطح زبانی حدیث غدیر؛ نوع واژگان، تکرار واک و واکه، آواهای برآمده از آن ها، سجع، جناس و مراعات نظیر سطح موسیقایی کلام را بالا برده و مایه ی جذابیت و اقناع گشته است. . بسامد تکرار علاوه بر ایجاد ضرب آهنگ متناسب، نشانه ی تأکید پیامبر اکرم6 بر اهمیت مضامین نهفته در تعبیرات تکراری؛ یعنی ابلاغ ولایت امیر مؤمنان علی بن ابی طالب7 و اقناع مخاطب است و هم چنین بررسی سطح واژگانی و نحوی نیز جایگاهی خاص را در اقناع سازی و جذب مخاطب بر عهده دارد.

نهج البلاغه مجموعه ای از خطبه ها، نامه ها و سخنان قصار امیرالمؤمنین علی (ع) است که دارای ساختاری مستحکم و اسلوبی شیوا در سخن پردازی است. نامه های امام علی (ع) به معاویه، بخش قابل توجّهی از نهج البلاغه را تشکیل می دهد. نظر به این که محتوای این نامه ها در جهت افشاگری و پاسخ گویی به اتّهامات معاویه نسبت به آن حضرت است؛ لذا امام (ع) از ساختار ادبی و زبانی خاصی جهت انتقال معنا به مخاطب بهره برده است. ما در این نوشتار پیش رو، با روش توصیفی – تحلیل برآنیم تا بر پایه ی نظریه ی ساختارگرایی به بررسی سطوح آوایی، ترکیبی و واژگانی این نامه ها بپردازیم. از مهم ترین نتایج بحث در سطح آوایی، به کارگیری اصوات مدّ «آ، ای، او» و حروف مجهور (ب، ج، ض، ع، غ) و شدید ( أ، ق)، تکرار، جناس و سجع است که علاوه بر آهنگین نمودن نامه ها، تأکیدی بر مضامین آن ها نیز به شمار می آید. در سطح ترکیبی، ساخت های همپایه ی آشکار و ناآشکار به شکل مکرر استفاده شده است که روابط معنایی میان آن ها را ترادف، تضاد، علّت و معلول، عموم و خصوص، توالی نفی تشکیل می-دهد. در سطح واژگانی نیز امام (ع) با گزینش واژگان و عبارات محسوس و نشاندار، مشروعیّت رهبری خود را اثبات می کند و معاویه را از طریق افشای اعمال، ویژگی ها، گفتارها و رفتارهای نادرست، بدون صلاحیت نشان می دهد.

سبک شناسی یکی از شیوه های تحلیل فنی و ساختاری متون ادبی است که در میان پژوهش های مربوط به زبانشناسی جایگاه والایی را به خود اختصاص داده است. امروزه سهم عمده ای از مطالعات و تحقیقات حوزه زبانشناسی به سبک-شناسی اختصاص یافته است. این پدیدة ادبی و شیوه تحلیلی که در زبان عربی با عنوان «الاسلوبیّة» شناخته می شود، در پی بررسی تفاوت های موجود میان انواع متون است. بدون تردید قرآن کریم به عنوان نمونه ای بی نظیر از متون فاخر ادب عربی، چشم انداز وسیعی از زیبایی های کلامی را فراروی مخاطبان قرار می دهد که این معنا از شیوه های متنوعی که خداوند به منظور تاثیر بر مخاطب به کارگرفته، تجلی می یابد. سورة مبارکة قمر یکی از مظاهر بارز هنری و جلوه گاه زیباشناسی قرآن کریم است. پژوهش حاضر بر آن است تا با شیوه توصیفی-تحلیلی و با استفاده از معیارهای سبک-شناسی جدید گوشه ای از زیبایی این کتاب سترگ را در دو سطح آوایی و ترکیبی بررسی نماید. نتایج به دست آمده نشان می دهد عناصری که موسیقی درونی و بیرونی آیات این سوره را تامین می کند، از بسآمد بسیار بالایی برخوردار است. هم-چنانکه ساختار منسجم موسیقایی همه جانبه ای اعم از نوع حروف و کلمات به کار رفته در هر آیه، چینش حروف و کلمات، قافیه و نظام فواصل آیات و هماهنگی بین واج ها، صامت ها، مصوّت های کوتاه و بلند، به گونه ای است که موسیقی حاصل از صفات حروف و پیوند منسجم آنها بر اساس مفهوم و معنای آیات به تصویر درآمده است.

ازجمله جنبه های اعجاز قرآن کریم، ظرافت های بلاغی در آیات این کتاب آسمانی است که از دیرباز مورد توجه علما و دانشمندان علوم قرآنی بوده است. یکی از مباحث بلاغی قرآن کریم سبک شناسی است که با بهره گیری از دستاوردهای علم بلاغت به بررسی جلوه های سبکی موجود در قرآن کریم می پردازیم. سوره «غاشیه» به مثابه یکی از نمونه های بارز زبانی نظام مند، مشحون از نشانه های کلامی است که کلمات متجانس آفریننده ضرب آهنگ درونی آیات و فواصل آیات به موسیقی بیرونی آیات می انجامد. در این پژوهش براساس تحلیل زبانی در سه سطح آوایی، واژگانی و دستوری به سبک شناسی سوره غاشیه پرداخته می شود. پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی_تحلیلی می کوشد تا نشان دهد که ویژگی های زبانی در آیات قرآن کریم است که موجب تغییر سبک در آیات در سطوح مختلف می گردد. به کارگیری تکنیک های تکرار، سجع، جناس، مراعات النظیر و تضاد علاوه بر آهنگین ساختن خویش بر ظرافت بلاغی نیز تاکید دارد. در واقع این ویژگی های سبکی سبب تناسب مفاهیم و آهنگین ساختن این سوره مبارکه شده است

اهل زبان در مواجه با مفاهیم جدید قادر به خلق واژه هایی هستند تا آن مفاهیم را بیان کنند و این مهم را با اتکا به توانش زبانی خود انجام می دهند. معمولا واژه هایی که ناخودآگاه ساخته می شوند، دارای ساخت ساده تر می باشند و به همین دلیل ارتباط نزدیکی بین ساخت های ساده و بی نشان و بسامد بالای آن ها به چشم می خورد. این تحقیق با تحلیل آماری واژه های موجود زبان فارسی درصدد معرفی پیوستار نشان داری در ساخت واجی واژه هاست و نشان می دهد واژه هایی که به  صورت آگاهانه ساخته می شوند، اگر در قالب ساخت های بی نشان باشند، از سوی اهل زبان پذیرفته می شوند و نیز این صورت واژه سازی آگاهانه حداقل با توجه با اطلاعات آوایی، عملی بی نتیجه خواهد بود.

در این پژوهش به بررسی همبسته های صوتی ریتم گفتار فارسی پرداختیم. برای این منظور، تعداد 120 جمله با الگوی تناوب تکیه ای (60 جمله) و تلاقی تکیه ای (60 جمله) طراحی کردیم. در داده­های تناوب تکیه ای بین دو هجای تکیه­برِ کلمات حداقل یک و حداکثر سه هجای بدون تکیه قرار داشت. اما در داده­های تلاقی تکیه ای، هجای تکیه ­بر کلمات در تلاقی با یکدیگر بودند. طراحی این جملات توسط نگارندگان انجام شد و از پیکرۀ خاصی برای این منظور استفاده نگردید. جملات را 10 شرکت­ کننده به صورت طبیعی و با سرعت معمولی خواندند و گفتار آنها ضبط گردید. مقادیر پارامترهای صوتی وابسته به فرکانس پایه و متوسط مقادیر شدت انرژی و دیرش در طول هجاهای هدف کلمات اندازه گیری و استخراج شد. تحلیل داده­ها در چارچوب واج شناسی آزمایشگاهی در حوزۀ ریتم گفتار انجام شد. نتایج نشان داد مقادیر تمامی پارامترهای صوتی شامل فرکانس پایه، شدت انرژی و دیرش در داده های تناوب تکیه ای در هجاهای تکیه بر در توالی هجاهای قوی- ضعیف در S-U و ضعیف- قوی در U-S به صورت معناداری از هجاهای بدون تکیه بیشتر است. ولی در داده های تلاقی تکیه ای اختلاف مقادیر فرکانس پایه در توالی هجاهای تکیه برِ مجاور با یکدیگر معنادار نیست به علاوه، در توالی دو هجای تکیه بر در الگوی تلاقی تکیه ای، شدت انرژی هجای دوم به طور معناداری بیشتر از هجای اول است، ولی برعکس، دیرش هجای اول به طرز معناداری از هجای دوم بیشتر است. بر پایۀ این نتایج این گونه بحث کردیم که در جملات با الگوی تناوب تکیه ­ای (الگوی تکیه ­ای ضعیف- قوی یا قوی- ضعیف) ریتم وجود دارد زیرا توزیع پارامترها به شکل نامتوازن منجر به ایجاد قله ­ها و دره­ های برجستگی می ­شود، اما در جملات با الگوی تلاقی تکیه ای (قوی- قوی) ریتم وجود ندارد زیرا عملکرد فرکانس پایه خنثی می ­شود و دو پارامتر دیرش و شدت انرژی نیز در جهت عکس یکدیگر عمل می­ کنند.